مبادى اخلاقى استوار . در معاملات و معاهدات خود شريف . ميانشان بيكاره‌اى نيست . همه كار مىكنند و به فقراى خود نهايت توجه دارند . « 24 » مورخين مسلمان هم به اين آخرين جهاد مسلمانان در اسپانيا اشارت كرده‌اند از جمله المقرى چنين گويد : « خلاصه آنكه مردم غرناطه همه مسيحى شدند از شهرى و روستايى . در آن ميان جماعتى سر برتافتند و خود را از ميان مسيحيان به كنارى كشيدند ولى سودشان نكرد . بعضى روستاها و اماكن هم چون بلفيق و اندرش و غير آن مقاومت ورزيدند . دشمن سپاه گرد آورد و تا آخرين نفر آنان را كشت يا اسير كرد . مگر آن گروه كه در كوه بلنقه ( يعنى وليالونگا ) بودند كه خداوند تعالى آنان را در برابر دشمنانشان يارى داد تا شمار عظيمى از آنها را كشتند . از جمله فرمانرواى قرطبه جزء كشتگان بود - عاقبت امان يافتند تا با زن و فرزند برخى از اموال و ذخاير سبك‌وزن خود به فاس روند . از آن پس مسلمانانى كه مانده بودند به مسيحيت تظاهر مىكردند و در نهان خدا را مىپرستيدند و نماز مىگزاردند . مسيحيان به بحث و تحقيق در عقايد ايشان پرداختند و بدان سبب بسيارى را در آتش سوختند و مسلمانان را حتى از حمل يك چاقوى كوچك منع كردند تا چه رسد به سلاح آهنين . مسلمانان تا چندى در برخى كوهستانها بارها بر ضد مسيحيان دست به قيام زدند ولى خداوند برايشان ياريگرى مقدر ننمود » « 25 » . سياست اسپانيا در سركوبى مسلمانان و موريسكيها انواع مختلف داشت . از جمله آنكه فرناندو فرمانى صادر كرد و مسلمانان و موريسكيها را ملزم ساخت در شهرها در محلات خاص خود زندگى كنند . آن‌سان كه در قرون وسطا يهوديان به چنين كيفرى

--> ( 24 ) . socsiroM sol ed asoigileR adiV : acitsaiselcE . tsiH : azardeP ed . B . tic ( sagnoL . P ) IIL . P ( ( 25 ) . نفح الطيب ج 2 / ص 616 ، 617 . اخبار العصر ص 55 .